De lol van het melangeren

Jarenlang vond ik het een vies woord: ‘melangeren’. Van ‘koffie’ huis uit heb ik meegekregen, dat er plantages bestaan die zoveel moeite en energie in hun koffieplanten steken dat het resultaat op zichzelf kan staan. Sterker nog, de boer (of boerin, die zijn er gelukkig ook) zou het zonde vinden als zijn of haar koffie in een onherkenbare massa verdwijnt.  En ergens, als je een paralel met wijn trekt, klopt dat ook wel. Een trotse Franse wijnboer zou zeer verbolgen zijn, als hij erachter komt dat zijn wijn met die van de buurman is vermengd. Die arrogante zak met zijn veel te dikke Mercedes kan helemaal geen wijn produceren, hoe durven ze! Maar ook los van eventuele sociale omstandigheden kunnen melanges potentiële kwaliteit vertroebelen.

Single vs Melange
Bij koffie was het jaren zo, dat hele regio’s met koffiebonen op één grote hoop werden gegooid (gebeurt overigens nog steeds in veel gevallen). Die ene hectare op 1650 meter hoogte, met ochtendzon, vruchtbare vulkaanbodem en vijgenbomen, die voor natuurlijke schaduw zorgen, heeft een bepaalde kwaliteit koffie tot gevolg. Ook die fanatieke boer die alléén de rijpe bessen laat plukken en verwerkt zal een betere kwaliteit koffie leveren. Op het moment dat dit soort koffie vermengd wordt met lagere kwaliteit koffie is het zoek. Het separeren van lots en het werken met verschillende koffievariëteiten heeft unieke locatiegebonden smaken opgeleverd.

De Esmeralda Geisha is hier een goed voorbeeld van. De familie Peterson ontdekte dat de Geisha variëteit in Panama, boven 1400 meter aangeplant, een meer dan fantastische smaak tot gevolg had. Al jaren verkopen zij hun koffie voor astronomisch hoge bedragen. Dit overigens tot grote ergernis van Ethiopië waar de Geisha variëteit oorspronkelijk vandaan komt, namelijk de provincie Geisha in het westen van Ethiopië. Hier wil het maar niet lukken om de subtiele en fantastische smaak van o.a. grapefruit en jasmijnbloesem uit de boon te verkrijgen. Geisha’s uit die regio zijn een schimp van wat de Hacienda Esmeralda te bieden heeft.

Trek ik een paralel met eten dan kom ik tot een heel andere conclusie. Een droge boterham is vrij saai, leg ik er een plakje oude kaas op (zondags mag er ook ei, tomaat en mayonaise op), dan smaakt het al een heel stuk beter. Anders gezegd: de hele culinaire wereld staat bol van de melanges. Smaken vullen elkaar aan, denk aan wat standaardcombinaties als: tomaat-mozzarella-basilicum, appel-kaneel, honing-mosterd en ga zo maar door. Weer terug naar koffie ben ik, gedeeltelijk, van mijn oude geloof afgestapt. Ook koffiesmaken kunnen elkaar heel goed aanvullen. Een notige Brazilië met een chocoladeachtige Ethiopië? Bam, super. Ook probeerde ik laatst een melange van een grapefruitachtige Kenia met een tabakachtige Sumatra en totaal tegen mijn verwachting in smaakte het prima.

R2D2 en 21:16
Bij de Espressofabriek werken we sinds een aantal maanden met een eigen huisblend. Samen met eigenaar Rick Woertman hebben we deze gecomponeerd. Eerst proefden we allerlei singles en omschreven de smaken. Aards, notig, fruitig, zoet etc. etc. Vervolgens bedachten we op papier een aantal combinaties van smaken waarvan we dachten dat ze goed bij elkaar zouden passen.. Sommige werkten erg goed, andere liepen op niets uit. Kleine aanpassingen in de verhouding kunnen grote gevolgen in smaak opleveren. Het creëren van een huisblend, wegens een twitterend misverstand beter bekend als 4.2.1, heeft een aantal positieve gevolgen. Een unieke smaak welke alleen bij de Espressofabriek te proeven is, een super leerzame en leuke ochtend voor de melangeurs en een betrokkenheid, die resulteert in een trots gevoel: onze koffie!  Voor het creëren van de nieuwe melanges hadden we het voltallige personeel uitgenodigd om de lol van het melangeren en het trotse gevoel met iedereen te delen. Het liep uit op een gezellig avondje teambuilding, pizza, bier en twee fantastisch nieuwe melanges genaamd 21:16 (romig, caramel met een donker randje) en R2D2 (frisse fruitdrank van citroen en rijpe ananas). Vanaf heden te proeven bij.... Espressofabriek.

Ook een eigen melange samenstellen? Als dienstverlener organiseer ik graag pizza-bier-teambuilding-melangeer avonden voor u.

En denk eraan: drink meer melanges en leef langer.